Bánh ú tro nhân đậu xanh
Bánh ú tro là món bánh không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ mùng năm tháng năm. Gạo nếp được ngâm qua nước tro nên khi luộc chín, hạt nếp trong veo như hổ phách, dẻo quánh và mát. Bánh gói hình chóp nhỏ trong lá tre, thường chấm với mật hoặc đường, ở giữa có chút nhân đậu xanh bùi ngọt.
- Độ khó
- Khó
- Chuẩn bị
- 1 giờ
- Nấu nướng
- 3 giờ
- Chờ ủ hoặc làm lạnh
- 12 giờ
- Tổng thời gian
- 16 giờ
- Cách làm
- Luộc hoặc nấu

Nguyên liệu
Gạo nếp ngâm nước tro
Nhân đậu xanh
Lá gói
Các bước thực hiện
Bước 1
Vo sạch 500 g gạo nếp, để ráo rồi ngâm trong 600 g nước tro đã pha loãng khoảng mười hai tiếng hoặc qua đêm. Chất kiềm trong nước tro làm hạt nếp chuyển màu và tạo độ trong dẻo đặc trưng. Gạo đạt khi hạt ngả vàng nhạt đều và bóp nhẹ thấy hạt mềm hơn.
Bước 2
Ngâm 150 g đậu xanh cà vỏ trong nước sạch khoảng ba tiếng. Đậu ngâm kỹ giúp nhân chín mịn và không lổn nhổn trong bánh. Đậu sẵn sàng khi hạt nở mềm, bóp nhẹ là vỡ ra thành bột.
Bước 3
Hấp đậu khoảng 25 phút, nghiền mịn khi còn nóng rồi trộn đều với 50 g đường và một nhúm muối, vo thành những viên nhỏ cỡ đầu ngón tay cái. Viên nhân nhỏ vừa đủ để vị bùi không lấn át vị nếp tro. Nhân đạt khi các viên tròn đều, chắc tay và không dính.
Bước 4
Rửa sạch 150 g lá tre, chần qua nồi nước sôi lửa lớn khoảng năm phút rồi lau khô từng lá. Chần lá giúp lá mềm, dễ gấp và sạch hơn. Lá đạt khi chuyển xanh sẫm, gập đôi không nứt gân.
Bước 5
Đổ gạo ra rá, xả qua nước sạch một lượt rồi để ráo khoảng ba mươi phút. Gạo ráo nước thì khi gói hạt không trơn tuột và bánh chắc hơn. Gạo đạt khi bốc lên tay thấy hạt tơi, không còn nước nhỏ giọt.
Bước 6
Cuộn lá thành hình phễu, cho một lớp gạo, đặt viên nhân vào giữa, phủ thêm gạo rồi gấp lá kín thành hình chóp bốn mặt và buộc chặt bằng dây. Gói vừa chặt để chừa chỗ cho hạt nếp nở mà nước không lọt vào. Bánh đạt khi các góc sắc nét, bóp nhẹ thấy chắc và không có hạt gạo nào lọt ra.
Bước 7
Xếp bánh vào nồi, đổ nước ngập hẳn bánh và luộc ở lửa vừa khoảng ba tiếng, thỉnh thoảng châm thêm nước sôi để bánh luôn ngập. Luộc lâu giúp hạt nếp tro chín nhừ và kết dính thành khối trong suốt. Bánh chín khi bóc thử một chiếc thấy nếp trong màu hổ phách, không còn hạt trắng đục.
Bước 8
Vớt bánh ra, rửa qua nước lạnh rồi treo lên cho ráo và nguội hoàn toàn. Nước lạnh làm vỏ bánh se lại và giúp bánh để được lâu hơn. Bánh sẵn sàng khi lá khô ráo, bóc ra thấy bánh mịn, dẻo và không dính lá.
Dụng cụ cần có
- Nồi nhỏ
- Nồi hấp
- Âu trộn
- Cân nhà bếp
- Dây buộc
- Rây bột
Mẹo nhỏ
- Nước tro mua sẵn thường rất đậm, bạn nên pha loãng theo hướng dẫn trên chai; nước quá đặc làm bánh có vị hăng và màu sẫm.
- Nếu không có lá tre, bạn có thể gói bằng lá dong cắt nhỏ, bánh vẫn thơm mùi lá.
- Bánh ú tro ngon nhất khi chấm với mật mía hoặc rắc chút đường cát.
Bảo quản
Nhờ có nước tro, bánh để ở nơi thoáng mát được ba đến bốn ngày nếu treo cho khô lá. Bạn cũng có thể cất tủ lạnh khoảng một tuần, bánh sẽ cứng hơn một chút nhưng vẫn ăn mát và dẻo.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Bánh còn hạt nếp trắng đục bên trong.
- Gạo ngâm nước tro chưa đủ lâu hoặc luộc chưa đủ thời gian. Bạn hãy ngâm qua đêm và luộc thêm khoảng ba mươi phút rồi kiểm tra lại.
- Bánh bị nhão và úng nước.
- Lá gói chưa kín hoặc dây buộc quá lỏng nên nước lọt vào. Bạn hãy gấp mép lá chồng lên nhau nhiều hơn và buộc chặt tay.
Công thức được biên soạn dựa trên tỉ lệ phổ biến của món bánh và viết lại hoàn toàn bằng lời của chúng tôi.



