Bánh mật
Bánh mật là thứ bánh dân dã của vùng trung du và miền núi phía Bắc, vỏ nếp nhuộm màu nâu sẫm từ mật mía, bên trong là nhân đậu xanh bùi thơm mùi mè rang. Vỏ bánh dẻo quánh, ngọt đậm mà không gắt, gói trong lá chuối nên khi bóc ra còn thoảng hương lá rất mộc mạc.
- Độ khó
- Trung bình
- Chuẩn bị
- 50 phút
- Nấu nướng
- 45 phút
- Chờ ủ hoặc làm lạnh
- 3 giờ
- Tổng thời gian
- 4 giờ 35 phút
- Cách làm
- Hấp

Nguyên liệu
Vỏ bánh nếp mật mía
Nhân đậu xanh mè rang
Lá gói và dầu chống dính
Các bước thực hiện
Bước 1
Vo 180 g đậu xanh cà vỏ qua hai lần nước rồi ngâm ngập trong nước ấm khoảng ba tiếng. Hạt đậu hút đủ nước sẽ chín nhanh, đều và tơi bở khi hấp. Đậu ngâm đạt khi hạt nở to gần gấp đôi và bấm bằng móng tay thấy mềm.
Bước 2
Chắt ráo đậu, rải đều vào xửng có lót vải mỏng và hấp trên lửa vừa chừng 25 phút. Hấp cách thủy giúp đậu chín mà không bị úng nước, nhân về sau mới khô và dễ vo. Đậu chín tới khi cầm một nhúm bóp nhẹ là nát mịn, không còn lõi cứng.
Bước 3
Khi đậu còn nóng, cho vào âu cùng 30 g đường và một nhúm muối rồi giã hoặc tán nhuyễn, sau đó trộn thêm 15 g mè đã rang vàng và vo thành những viên tròn bằng đầu ngón cái. Đường hòa vào lúc đậu còn ấm sẽ quyện đều và giúp nhân kết dính. Nhân đạt khi vo không bị nứt và không dính tay.
Bước 4
Cho 200 g mật mía, 200 g nước và một nhúm muối vào nồi nhỏ, đun lửa liu riu và khuấy đến khi mật tan hẳn rồi để nguội bớt. Làm loãng mật trước giúp màu nâu thấm đều vào bột thay vì vón thành từng vệt. Hỗn hợp đạt khi trong, màu nâu cánh gián và chỉ còn ấm khi chạm ngón tay.
Bước 5
Đổ 500 g bột nếp vào âu lớn, rót nước mật từ từ và dùng tay bóp, nhồi liên tục khoảng mười phút. Nhồi lâu làm bột nếp mịn và dẻo, vỏ bánh hấp lên sẽ không bị nứt. Khối bột đạt khi mềm như dái tai, màu nâu đồng nhất và miết thử không còn hạt bột khô.
Bước 6
Lau sạch lá chuối, hơ nhanh qua lửa cho lá dẻo rồi cắt thành miếng vuông khoảng 18 cm và quét một lớp vừa đủ dùng dầu ăn mỏng lên mặt lá. Lá được hơ mềm sẽ không rách khi gấp, còn lớp dầu giúp vỏ bánh bóc ra trơn tru. Lá đạt khi chuyển xanh bóng và gập đôi không còn gãy.
Bước 7
Chia bột thành hai mươi phần, ấn dẹt từng phần, đặt một viên nhân vào giữa rồi túm kín mép và lăn thành hình bầu dục, sau đó gói trong lá như gói bánh tẻ và buộc lạt nhẹ. Vỏ phải kín đều để nhân không trào ra khi bột mềm đi trong lúc hấp. Bánh gói đạt khi cầm lên thấy chắc tay và không lộ nhân qua mép lá.
Bước 8
Xếp bánh vào xửng nước đang sôi, mỗi chiếc cách nhau một chút và hấp trên lửa vừa khoảng 40 phút, giữa chừng châm thêm nước sôi nếu nồi cạn. Hơi nước đều và đủ lâu giúp bột nếp chín tới lõi và trở nên trong. Bánh chín khi bóc thử một chiếc thấy vỏ bóng, màu nâu đậm và ấn vào thấy dẻo, không còn trắng đục.
Bước 9
Gắp bánh ra để trên rổ thưa cho nguội bớt khoảng mười lăm phút rồi mới bóc lá thưởng thức. Bánh nghỉ một lúc thì vỏ se lại, cắt hay cắn đều gọn mà không dính răng. Bánh sẵn sàng khi lá ráo hơi nước và vỏ bánh tách khỏi lá dễ dàng.
Dụng cụ cần có
- Nồi hấp
- Nồi nhỏ
- Âu trộn
- Cân nhà bếp
- Dây buộc
- Phới dẹt (spatula)
Mẹo nhỏ
- Mật mía mỗi nơi có độ ngọt và độ đặc khác nhau, bạn nên nếm nước mật trước khi trộn và bớt đi một chút nếu mật quá đậm.
- Nếu thích vị đặc trưng hơn, bạn có thể thêm vài lát gừng vào nồi khi hòa mật rồi vớt ra trước khi trộn bột.
- Buộc lạt vừa tay thôi, vì bột nếp nở ra khi hấp và lạt buộc quá chặt sẽ làm bánh bị thắt eo.
Bảo quản
Bánh để được hai ngày ở nhiệt độ phòng nếu còn nguyên lá. Bạn có thể cất ngăn mát tủ lạnh đến năm ngày, khi ăn chỉ cần hấp lại khoảng mười phút để vỏ mềm dẻo như lúc mới làm.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Vỏ bánh bị nứt khi gói.
- Bột đang thiếu nước hoặc nhồi chưa đủ lâu. Bạn hãy thêm từng thìa nước ấm và nhồi tiếp đến khi bột mềm mịn rồi mới chia phần.
- Bánh chín xong vẫn còn lõi trắng đục.
- Lửa hấp quá yếu hoặc bánh xếp quá sát nhau nên hơi nước không len vào được. Bạn hãy xếp thưa hơn, giữ nước luôn sôi mạnh và hấp thêm mười phút.
Công thức được biên soạn dựa trên tỉ lệ phổ biến của món bánh và viết lại hoàn toàn bằng lời của chúng tôi.



