Bánh ít lá gai
Bánh ít lá gai là đặc sản của Bình Định, có vỏ bột nếp quyện lá gai đen bóng, bọc nhân đậu xanh dừa ngọt bùi và gói lá chuối thành hình chóp nhọn. Bánh dẻo mềm, thơm mùi lá gai thanh mát, thường xuất hiện trong mâm cỗ ngày giỗ, ngày cưới và làm quà cho người đi xa.
- Độ khó
- Khó
- Chuẩn bị
- 1 giờ 40 phút
- Nấu nướng
- 50 phút
- Chờ ủ hoặc làm lạnh
- 3 giờ
- Tổng thời gian
- 5 giờ 30 phút
- Cách làm
- Hấp

Nguyên liệu
Phần vỏ lá gai
Phần nhân đậu xanh dừa
Lá gói
Các bước thực hiện
Bước 1
Vo 200 g đậu xanh cà vỏ thật sạch rồi ngâm khoảng ba tiếng, xả lại vài lần cho sạch vỏ và để ráo. Đậu ngâm kỹ giúp nhân mịn và có màu vàng tươi. Đậu đạt khi hạt mềm, không còn vỏ xanh lẫn vào.
Bước 2
Rửa sạch 150 g lá gai, cho vào nồi nước sôi và luộc lửa vừa khoảng 20 phút, sau đó vớt ra xả nước lạnh và vắt thật kiệt. Luộc kỹ làm mềm phần xơ của lá và khử bớt vị chát. Lá đạt khi chuyển sang màu xanh đen, mềm nhũn và bóp không còn chảy nước.
Bước 3
Cho lá gai vào máy xay cùng 200 g đường và 60 g nước, xay thật lâu cho thành hỗn hợp sệt mịn. Đường giúp lá nhuyễn nhanh hơn và sau này tạo độ bóng cho vỏ bánh. Hỗn hợp đạt khi mịn như mứt, màu đen bóng và không còn sợi lá.
Bước 4
Trộn dần hỗn hợp lá gai với 500 g bột nếp và nhồi liên tục khoảng 20 phút, nếu bột dính tay thì thoa thêm một chút dầu. Nhồi lâu giúp lá gai và bột nếp quyện chặt, cho vỏ bánh dẻo dai. Khối bột đạt khi đen bóng đồng màu, mềm mịn và không dính tay.
Bước 5
Hấp đậu xanh khoảng 25 phút đến khi chín bở rồi xay hoặc tán thật nhuyễn. Đậu nhuyễn mịn sẽ quyện tốt với đường và dừa khi sên. Đậu đạt khi bột đậu mịn, không còn hạt lợn cợn.
Bước 6
Cho đậu vào chảo chống dính cùng 120 g đường và 100 g dừa nạo, sên lửa nhỏ và đảo liên tục. Sên đủ khô giúp nhân giữ được hình viên và không làm ướt vỏ. Nhân đạt khi gom lại thành khối, không dính chảo và nặn thử thành viên không bị nứt.
Bước 7
Chia nhân thành viên cỡ quả chanh nhỏ, chia vỏ thành phần gấp rưỡi nhân, ấn dẹt vỏ trong lòng bàn tay đã thoa dầu, đặt nhân vào giữa rồi vuốt kín và nặn thành hình chóp. Vỏ phải bọc kín đều để khi hấp nhân không bị lộ ra ngoài. Bánh nặn đạt khi tròn đáy, nhọn đỉnh và không có chỗ lộ nhân.
Bước 8
Lau sạch 250 g lá chuối đã hơ mềm, thoa mỏng vừa đủ dùng dầu, cuộn lá thành phễu nhọn rồi đặt bánh vào, gấp phần lá còn lại phủ kín đáy. Lá thoa dầu giúp bánh không dính khi bóc, còn phễu nhọn tạo dáng chóp đặc trưng. Bánh gói đạt khi đỉnh nhọn gọn và đáy phẳng để đứng vững.
Bước 9
Xếp bánh đứng thẳng trong xửng, chừa khoảng cách giữa các bánh và hấp lửa lớn khoảng 40 phút, giữa chừng kiểm tra và thêm nước sôi vào nồi. Hơi nóng mạnh và đều làm vỏ chín trong và dẻo. Bánh chín khi bóc thử một chiếc thấy vỏ đen bóng, ấn vào đàn hồi và không còn lõi bột trắng.
Bước 10
Lấy bánh ra để nguội khoảng 30 phút trên rổ thoáng trước khi bóc lá. Khi nguội bớt, vỏ bánh se lại và không còn dính lá. Bánh sẵn sàng khi bóc lá thấy bánh giữ nguyên hình chóp và mặt vỏ láng mịn.
Dụng cụ cần có
- Nồi hấp
- Máy xay sinh tố
- Nồi nhỏ
- Chảo chống dính
- Âu trộn
- Cân nhà bếp
Mẹo nhỏ
- Bạn có thể mua bột lá gai xay sẵn ở chợ để tiết kiệm thời gian, khi đó hãy giảm lượng nước vì bột lá gai đã ẩm.
- Thêm một ít vani hoặc vài giọt tinh dầu hoa bưởi vào nhân sẽ làm bánh thơm hơn.
- Chọn lá chuối sứ, hơ qua lửa hoặc nhúng nước sôi cho mềm để lá không bị rách khi cuộn phễu.
Bảo quản
Bánh ít lá gai để ở nhiệt độ phòng được hai đến ba ngày khi còn nguyên lá. Bạn có thể cất tủ lạnh đến một tuần, khi ăn hấp lại khoảng mười phút cho vỏ mềm dẻo trở lại.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Vỏ bánh bị chảy, không giữ được hình chóp.
- Vỏ bột quá ướt do lá chưa được vắt kiệt. Bạn hãy nhồi thêm bột nếp từng ít đến khi bột không dính tay.
- Vỏ bánh bị cứng và nứt sau một ngày.
- Bột thiếu đường hoặc nhồi chưa đủ lâu. Bạn hãy hấp lại bánh và lần sau nhồi bột kỹ hơn cho mịn dẻo.
- Nhân bị chua sau khi để qua đêm.
- Nhân chưa sên đủ khô. Bạn hãy sên đến khi nhân gom thành khối và không còn hơi nước bốc lên.
Công thức được biên soạn dựa trên tỉ lệ phổ biến của món bánh và viết lại hoàn toàn bằng lời của chúng tôi.



