Bánh mì men tự nhiên
Bánh mì men tự nhiên, hay sourdough, được làm nở hoàn toàn bằng men tự nuôi từ bột và nước thay vì men công nghiệp. Quá trình lên men chậm qua đêm tạo nên lớp vỏ dày giòn tan, ruột dai mềm với nhiều lỗ khí bóng và vị chua dịu rất đặc trưng. Bánh cần nhiều thời gian chờ đợi nhưng thao tác thực tế lại không nhiều, và thành quả luôn xứng đáng.
- Độ khó
- Khó
- Chuẩn bị
- 45 phút
- Nấu nướng
- 45 phút
- Chờ ủ hoặc làm lạnh
- 19 giờ
- Tổng thời gian
- 20 giờ 30 phút
- Cách làm
- Nướng lò

Nguyên liệu
Phần bột bánh
Bột gạo rắc rổ ủ
Các bước thực hiện
Bước 1
Từ tối hôm trước hoặc sáng sớm, cho men tự nhiên ăn bằng cách trộn một phần men với lượng bột và nước bằng nhau, đậy hờ và để ở nhiệt độ phòng khoảng năm tiếng để có 100 g men ở đỉnh hoạt động. Men đang ở đỉnh mới đủ sức làm khối bột lớn nở tốt. Men sẵn sàng khi nở gấp đôi, mặt có nhiều bọt và một thìa men thả vào nước nổi lên.
Bước 2
Trộn 450 g bột mì làm bánh mì, 50 g bột mì nguyên cám với gần hết 360 g nước, chừa lại khoảng hai muỗng canh, rồi đậy âu và để nghỉ khoảng bốn mươi lăm phút. Bước nghỉ này cho bột ngậm nước và gluten tự hình thành mà bạn không cần nhồi nhiều. Hỗn hợp đạt khi mềm hơn, ít dính hơn và kéo nhẹ đã thấy dai.
Bước 3
Thêm phần men đã chuẩn bị lên mặt bột, rắc 10 g muối và phần nước còn chừa lại, sau đó dùng tay ướt bóp và véo bột liên tục khoảng ba đến bốn phút. Bóp véo giúp men và muối phân bố đều mà không làm rách mạng gluten. Bột đạt khi không còn thấy vệt men hay hạt muối, khối bột liền mạch trở lại.
Bước 4
Đậy âu và cứ khoảng ba mươi phút một lần, bạn nhúng tay vào nước, nắm một mép bột kéo căng lên rồi gập sang phía đối diện, xoay âu và lặp lại bốn lần, làm tất cả bốn lượt như vậy. Kéo gập giúp tăng độ khoẻ của gluten và giữ khí cho bột. Bột đạt khi sau lượt cuối trở nên căng, mịn và giữ dáng tròn trong âu.
Bước 5
Để bột yên trong âu đậy kín ở nhiệt độ phòng khoảng hai tiếng nữa, thời gian có thể dài hơn nếu bếp mát. Đây là giai đoạn men tạo khí và phát triển vị chua. Bột đạt khi nở thêm khoảng một nửa, mặt bột phồng tròn, thấy bọt khí ở thành âu và lắc nhẹ âu thấy bột rung rinh.
Bước 6
Nhẹ nhàng đổ bột ra mặt bàn không rắc bột, dùng dụng cụ cạo bột gom và xoay khối bột thành hình tròn căng rồi để nghỉ khoảng hai mươi phút. Tạo hình sơ bộ giúp bề mặt căng và gluten thư giãn trước lần tạo hình cuối. Bột đạt khi lan ra một chút nhưng vẫn giữ mép tròn rõ ràng.
Bước 7
Rắc vừa đủ dùng bột gạo vào rổ ủ hoặc âu lót khăn, lật khối bột lại, gập các mép vào giữa rồi cuộn thật chặt về phía mình để tạo lớp da căng, sau đó đặt bột vào rổ với mặt mịn úp xuống. Lớp da căng giúp bánh nở cao thay vì bè ra. Bột đạt khi tròn chắc, bề mặt căng mịn và có vài bọt khí nhỏ ngay dưới da.
Bước 8
Bọc kín rổ ủ bằng túi hoặc màng bọc và cất vào tủ lạnh từ mười hai đến mười sáu tiếng. Ủ lạnh làm chậm quá trình lên men, tăng vị chua phức hợp và giúp khối bột cứng lại để rạch dễ hơn. Bột sẵn sàng khi ấn ngón tay vào, vết lõm đầy lên chậm và không biến mất hẳn.
Bước 9
Đặt nồi gang có nắp vào lò và làm nóng ở 250 độ C trong khoảng bốn mươi lăm phút. Nồi nóng già tạo môi trường kín đầy hơi nước, giúp bánh nở bung trong những phút đầu. Nồi đã sẵn sàng khi lò đạt nhiệt và nồi được nung đủ thời gian.
Bước 10
Lật bột từ rổ lên tờ giấy nến, dùng dao lam rạch một đường sâu khoảng một phân dọc thân bánh, nhấc cả giấy thả vào nồi nóng, đậy nắp và nướng ở 250 độ C trong 20 phút. Hơi nước giữ trong nồi làm vỏ còn mềm để bánh nở tối đa. Bánh đạt khi mở nắp thấy bánh đã nở cao, vết rạch mở rộng và vỏ còn nhạt màu.
Bước 11
Mở nắp nồi, giảm nhiệt xuống 230 độ C và nướng thêm 20 đến 25 phút. Không còn hơi nước, vỏ bánh sẽ khô lại và chuyển màu caramel giòn. Bánh chín khi vỏ nâu đậm, gõ vào đáy nghe tiếng rỗng và nhiệt kế cắm vào ruột chỉ khoảng 96 độ C.
Bước 12
Nhấc bánh ra vỉ và để nguội ít nhất hai tiếng trước khi cắt. Ruột bánh vẫn đang hoàn thiện cấu trúc khi nguội, cắt sớm sẽ làm ruột bị nhão và dính dao. Bánh sẵn sàng khi chạm vào đáy không còn ấm và vỏ phát ra tiếng lách tách nhỏ.
Dụng cụ cần có
- Lò nướng
- Chảo sâu lòng
- Âu trộn
- Dao vét bột
- Cân nhà bếp
- Nhiệt kế
- Màng bọc thực phẩm
- Giấy nến
- Giá để nguội
- Tủ lạnh
Mẹo nhỏ
- Thời gian lên men phụ thuộc nhiều vào nhiệt độ bếp, vì vậy bạn hãy quan sát khối bột thay vì chỉ nhìn đồng hồ.
- Bột gạo không hút ẩm như bột mì nên giúp khối bột không dính vào rổ ủ.
- Nếu không có nồi gang, bạn có thể nướng bánh trên khay nóng và đặt thêm một khay nước sôi ở tầng dưới để tạo hơi nước.
Bảo quản
Bánh giữ được ba đến bốn ngày ở nhiệt độ phòng khi đặt mặt cắt úp xuống thớt hoặc bọc trong túi vải. Bạn cũng có thể cắt lát và cấp đông đến ba tháng, sau đó nướng thẳng từ ngăn đá.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Bánh bè ra, dẹt và ruột đặc.
- Men chưa đủ khoẻ hoặc giai đoạn ủ chính quá ngắn. Bạn hãy cho men ăn đều đặn vài ngày trước khi làm và đợi bột nở rõ trong giai đoạn ủ chính.
- Ruột có một vài lỗ rất to và phần còn lại đặc.
- Bột chưa ủ đủ hoặc tạo hình chưa đủ chặt. Bạn hãy kéo dài thời gian ủ chính và cuộn bột căng hơn khi tạo hình cuối.
- Vỏ bánh nhạt màu và mềm.
- Nồi chưa được làm nóng đủ lâu hoặc nướng mở nắp quá ngắn. Bạn hãy nung nồi đủ bốn mươi lăm phút và nướng đến khi vỏ nâu đậm.
Công thức được biên soạn dựa trên tỉ lệ phổ biến của món bánh và viết lại hoàn toàn bằng lời của chúng tôi.



